Futuryzm
Był to okres, kiedy w literaturze i sztuce polskiej nastąpił przełom artystyczno-literacki po wydaniu przez krakowskich futurystów jednodniówki pt. Manifesty futuryzmu polskiego, w których głosili m. in., że sztuka jest tworzeniem rzeczy nowych. "Każdy artysta obowiązany jest tworzyć zupełnie nową, nie bywałą dotąd sztukę, którą ma prawo nazwać swoim imieniem". Futuryzm był kierunkiem awangardowym w literaturze i sztuce, rozwinął się we Włoszech i w Rosji, głosił idee anarchicznego buntu przeciw uświęconym normom życia społecznego, występował z hasłami radykalnego rozrachunku z tradycją kulturalną i tradycyjnymi formami sztuki. Ideowym przywódcą ruchu futurystycznego był Filippo Tommaso Marinetti, włoski poeta i prozaik, rzecznik włoskich dążeń nacjonalistycznych, a następnie faszyzmu. W Polsce duży wpływ na rozwój ruchu mieli również futuryści rosyjscy: poeci Igor Siewierianin i Włodzimierz Majakowski. Głównymi inicjatorami fu. turyzmu w Polsce byli Bruno Jasieński, Tytus Czyżewski, Leon Chwistek, Stanisław Młodożeniec, Anatol Stern i Aleksander Wat. Ogłaszali oni manifesty, urządzali wieczory poetyckie, grupowali się w klubie "Katarynka", późniejszej "Muszkatołowej Gałce". Futuryzm nie spotkał się z życzliwością społeczeństwa, protestowano przeciwko ogłaszanym manifestom, czasopisma i odezwy ulegały konfiskacie, a wieczory autorskie przerywało wtargnięcie policji. "Futuryzm nie był grupą - stwierdza Jalu Kurek - nie był jeszcze kierunkiem - stawał się platformą protestu, był wyrazem fermentu, który już dojrzał do wybuchu". Bruno Jasieński tak pisał o tym okresie: "Był to czas dziwny i piękny, czas, w którym każda strofa była pchnięciem, każdy wiersz - obroną, czas, gdzie poezję preparowało się jak dynamit, a słowo stawało się kapslą, czas wiecznej czujności i ustawicznego czuwania, wytężania wzroku i wypatrywania miejsca, w które najskuteczniej można by uderzyć". Bruno Jasieński podjął w tym czasie próbę wiązania poetyki futuryzmu z tematyką społeczno-rewolucyjną m. in. w poematach Pieśń o głodzie (1922) i Słowo o Jakubie Szeli (1926).
Hasło zerwania z tradycyjną formą wiersza, z tradycyjną metaforyką, odnowienia słowa poetyckiego, hasło zbliżenia poezji do życia codziennego podjęła "Awangarda Krakowska", skupiona wokół pisma "Zwrotnica", które "stało się - pisze Kurek - istotną kołyską nowo-
czesnej, postępowej myśli literackiej . Duohowym przywódcą grupy był Tadeusz Peiper, poeta, krytyk i teoretyk poezji, który odegrał decydującą rolę w kształtowaniu programu polskiej awangardy poetyckiej. "Był to - zdaniem Kurka - jeden z najbystrzejszych, najbardziej niepospolitych umysłów tej epoki - z racji odwagi, konsekwencji, precyzyjności, odkrywczości w przemyśleniach, sformułowaniach i postulatach estetycznych".
Jalu Kurek jeszcze jako uczeń gimnazjum "w manifestacje futurystyczne wplątał się", potem brał udział w spotkaniach poetów-nowatorów, środowisko to kształtowało jego młodzieńcze zainteresowania literackie. "Jako zaangażowany duchowo w
